|
If some Unicode characters
are not properly displayed by your browser (or email software),
please GO TO its "View" Menu, SELECT and TRY A different "Encoding",
e.g. "Western European" OR "Unicode [UTF-8]"
"Together We Serve Better"
Sình bụng -
Abdominal bloating
BS Liêu Vĩnh Bình, NSW. Australia
Chứng sình bụng rất thường
xảy ra cho mọi người, mọi lứa tuổi, mập hay ốm, bụng
bự hay bụng nhỏ, sanh đẻ nhiều lần hay ít, nhưng nhiều
nhất là ở với phụ nữ (gấp đôi phái nam).
Nguyên nhân thường không được
biết rõ, chỉ thấy bụng mình tự nhiên sình lên hay căng
phồng, không cài nút quần được hoặc bệnh nhân cảm
thấy như mình đang có bầu 6 tháng.
Sình bụng đôi khi có kèm theo
đau bụng từng cơn, nghe sôi trong ruột, hoặc ợ hơi, hoặc
địt, hoặc cảm thấy muốn đi cầu ngay. Mặc dù người
bệnh than bị sình bụng với những triệu chứng như trên,
nhưng đôi khi nhìn bên ngoài thì không thấy bụng lớn hơn
lúc bình thường.
Bệnh lý học
Trước đây người ta cứ cho là
hơi (gas) ứ đọng trong ruột gây ra sình bụng, nhưng đã
có nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy điều này không đúng,
không phải lúc nào cũng có hơi nhiều hơn bình thường
trong ruột những người này.
Chứng sình bụng đã được
nghiên cứu rất đầy đủ bởi The Digestive System Research
Unit tại Barcelona, Spain. Các nhà nghiên cứu tại đây thấy
rằng nguyên nhân của chứng sình bụng là do một hoặc
vài khúc ruột non bị suy yếu, co bóp không đều nên
không đẩy hơi và thức ăn nhịp nhàng như ở người bình
thường, cho nên mặc dù số lượng hơi trong ruột không
gia tăng, nhưng tại một vài khúc ruột hơi trong ruột bị
ứ đọng lại và khúc ruột này bị căng phồng lên.
Nguyên nhân
Chứng sình bụng có rất nhiều
nguyên nhân khác nhau, chúng ta cần phải hiểu thật rõ
vì cách trị liệu sẽ khác nhau tùy theo nguyên nhân gây
ra sình bụng.
Chất béo:
Ăn nhiều chất béo ảnh hưởng
đến nhu động của ruột làm cho ruột bóp chậm lại, bụng
bị sình lên.
Dịch tiêu hóa (digestive enzyme):
Dịch tiết ra từ bao tử khi gặp
dịch tiết ra từ tụy tạng chúng hòa với nhau và sanh
ra một số lượng lớn khí carbon dioxide, khí này thường
được ruột non hấp thụ nhanh chóng, nhưng vì lý do gì
việc hấp thụ này bị chậm trể hoặc số lượng khí
carbon dioxide được sanh ra quá nhiều sẽ gây nên sự ứ
hơi trong khúc ruột non làm cho sình bụng.
Nhu động ruột không bình thường
(Dysmotility)
Thường xảy ra ở người lớn
tuổi, do nhu động ruột hoạt động kém hữu hiệu, thường
họ than phiền là thấy ứ hơi ở phần trên của bụng
hay ở dưới xương ức, đôi khi kèm theo các triệu chứng
khác như: vừa mới ăn một chút đã thấy no rồi, buồn
nôn, ợ hơi, cảm thấy nghẻn trong cổ họng hay nuốt không
vô. Nhất là khi ăn cỗ hay ăn một bữa ăn thịnh soạn
có nhiều dầu mỡ.
Chậm hấp thụ (malabsorption)
* Đối với chất xơ hay
carbohydrate (chất đường, bột, bánh mì, cơm, khoai tây,
bắp...)
Một số người bị sình bụng
vì ruột non hoạt động kém hữu hiệu trong việc hấp
thụ chất carbohydrate nên chất này sẽ lên men khi đến
ruột già, sinh ra hơi, làm sình bụng. Trong trường hợp
này bệnh nhân than bị sình bụng vào buổi chiều, tối
và bụng phía dưới hay khắp cả bụng bị sình bụng.
* Do vi trùng trong ruột non phát
triển nhiều
Hiện nay có bằng chứng thấy
rằng ở một số người bị sình bụng là do vi trùng
trong ruột non phát triển nhiều làm tăng sự lên men chất
carbohydrate, sản xuất ra nhiều hơi trong ruột.
Chửa trị
* Ăn kiêng (Diet):
Như đã trình bày ở phần
trên, nếu bệnh nhân biết mình bị sình bụng là do ăn
nhiều chất xơ hay carbohydrate thì nên giảm bớt các chất
này (không nên ngưng hẳn chất xơ hay carbohydrate, vì thiếu
chất xơ sẽ bị táo bón, thiếu carbohydrate cơ thể không
hoạt động được bình thường), hãy tự mình điều chỉnh
lấy để có một khẩu phần thích hợp cho từng cá
nhân.
* Giảm chất caffeine, trái cây,
đường, sữa:
Không ăn quá nhiều trái cây
hay fruit juice: vì chúng chúng cho ra đường fructose (và một
số juice có chứa sorbitol) làm chậm sự hấp thụ trong
ruột.
Các chất có đường, chewing
gum và sorbitol đều làm chậm sự hấp thụ trong ruột. Sữa:
Không uống quá 250ml sữa mỗi ngày.
* Giảm stress:
Stress ảnh hưởng đến nhu động
của ruột. Chửa trị stress trước chứng
sình bụng sẽ tự khỏi.
* Nếu bị sình bụng vì nhu động
của ruột không bình thường:
Điều hoà nhu động ruột bằng
thuốc domperidone (Motilium) hoặc baclofen.
* Nếu bị sình bụng vì thiếu
pancreatic enzyme:
thì dùng thêm chất này. Chú ý
vì pancreatic enzyme phản ứng với thuốc chống acid của
bao tử (antacids) nên không dùng chung 2 thứ thuốc này
được, mà phải dùng cách xa nhau ít nhất 1 giờ.
* Nếu bị sình bụng vì hơi
ứ đọng trong ruột non:
Có người dùng chất làm tăng
nhu động ruột, có người dùng thuốc làm giảm acid
trong bao tử như (PPI), tuy nhiên không thấy có thứ nào
có hiệu quả cho nên trường hợp này rất khó trị.
* Nếu bị sình bụng vì hơi
ứ đọng trong ruột già:
Dùng pancreatic enzyme chữa trị
có thể cho hiệu quả tốt, nên dùng kèm thêm thuốc giảm
đau như Colese, Colofac hay Buscopan.
Các thứ khác như charcoal,
Mintec hay De-Gas mặc dù được chỉ định để dùng trong
trường hợp này nhưng không phải lúc nào cũng có công
hiệu.
* Dùng probiotics:
Người ta cho bệnh nhân uống
các loại vi trùng như lactobacilli và bifidobacteria có thể
cũng có kết quả. Tuy nhiên chưa được chứng nghiệm đầy
đủ.
* Giảm bớt chất xơ:
Giảm bớt chất xơ trong khẩu
phần cũng có thể giảm bớt triệu chứng như đã trình
bày ở phần trên.
Nếu chữa không khỏi quý vị
nên làm gì ?
Nếu bị sình bụng mà chữa trị
không khỏi, quý vị nên đến bác sĩ để tìm cho ra
nguyên nhân.
Có rất nhiều bệnh khác cũng có các triệu
chứng tương tự như trên nhưng cách chữa trị hoàn
toàn khác như: bệnh ung thư ruột già, ung thư thực quản,
coeliac disease, đặc biệt là ở phụ nữ coi chừng bị bệnh
ung thư buồng trứng (ovarian cancer).
© Copyright 2008
viet-ama.com. All Rights Reserved.
|
